Μεγάλο Ρέμα Ραφήνας: Ερασιτεχνισμοί που γεννούν πλημμύρες – Τι καταγγέλλουν 11 περιβαλλοντικές οργανώσεις

Για μια ακόμη φορά το Μεγάλο Ρέμα Ραφήνας -ο τελευταίος ελεύθερος μεγάλος ποταμός της Αττικής (μαζί με τον Ερασίνο) πλήττεται από αντιεπιστημονικές παρεμβάσεις από την Πολιτεία που επιφέρουν, όχι μόνο περιβαλλοντική καταστροφή σε βάρος του, αλλά και τον κίνδυνο πλημμύρας στην πόλη της Ραφήνας

Με γραπτή εντολή του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών (Ειδική Υπηρεσία Δημοσίων Εργων Κατασκευής Υδραυλικών και Λιμενικών Υποδομών – Τμήμα Κατασκευής Εργων), φορέα υλοποίησης του έργου, διατάχθηκε ο «καθαρισμός» του ποταμού και η εκβάθυνση της υφιστάμενης κοίτης κατά 1 έως 1,5 μέτρο, σε συνολικό μήκος άνω του ενός χιλιομέτρου, από την οδό Βάκχου έως την γέφυρα Πετρέζας.
Ερπυστριοφόρο όχημα βαρέος τύπου (μπουλντόζα) της αναδόχου εταιρείας μπήκε στην κοίτη την περασμένη Δευτέρα (8/6) και, σε πρώτη φάση, προχώρησε στην πλήρη της αποψίλωση, των πρανών και της παραποτάμιας ζώνης σε μήκος 320 μέτρων από την γέφυρα Πετρέζας προς τα κατάντη. Ετσι, μέσα σε περίοδο αναπαραγωγής των ειδών, καταστρέφονται ενδιαιτήματα της άγριας ζωής (πουλιών, ψαριών, αμφιβίων και λοιπών υδρόβιων οργανισμών), ενώ αυξάνεται ο κίνδυνος θνησιμότητας νεοσσών, μεταξύ των οποίων κινδυνεύοντα και μεταναστευτικά είδη, με συνέπειες πέρα από τα εθνικά σύνορα.

Οπως καταγγέλλουν 11 περιβαλλοντικές οργανώσεις, η τμηματική διευθέτηση στα ανάντη παραβιάζει τους όρους της ΑΕΠΟ και τις καθιερωμένες τεχνικές και επιστημονικές πρακτικές, που επιτάσσουν την εκτέλεση της διευθέτησης σταδιακά από τα κατάντη στα ανάντη. Στην προκειμένη περίπτωση στα κατάντη το έργο διευθέτησης έχει εξελιχθεί αποσπασματικά μόνο στα πρώτα 5 χιλιόμετρα περίπου από την εκβολή, ενώ κανένα τμήμα δεν έχει ολοκληρωθεί.

Ομως, ακόμη πιο σοβαρή συνέπεια αυτών των επιπόλαιων επεμβάσεων είναι το γεγονός ότι η εκβάθυνση της κοίτης καταργεί τη φυσική υδραυλική λειτουργία του πλημμυρικού πεδίου της Πετρέζας, που επί αιώνες έσωζε τη Ραφήνα από τις πλημμύρες και εκθέτει σε αυξημένο κίνδυνο πλημμύρας το τμήμα του ποταμού κατάντη, και ιδίως την εκβολή, όπου βρίσκεται η πόλη της Ραφήνας.

Στην πρώτη μεγάλη βροχή, η φυτική ύλη και τα χώματα που έχουν εναποτεθεί στις παραρεμάτιες εκτάσεις πιθανότατα θα παρασυρθούν και θα κατακλύσουν με λάσπη και φερτά υλικά τις παραλίες της Ραφήνας, υποβαθμίζοντας τη θαλάσσια ζωή, την ασφάλεια του λιμανιού και την ποιότητα των υδάτων κολύμβησης με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τους κατοίκους, τουρίστες, επισκέπτες και τις παραθαλάσσιες δραστηριότητες κατά μήκος της ακτογραμμής.

Ο κίνδυνος αυτός έχει επισημανθεί τα τελευταία χρόνια από τον πολιτικό μηχανικό, μελετητή υδραυλικών έργων με διεθνή εμπειρία, Ηλία Ταρναρά, κάτοικο Ραφήνας και γνώστη του Μεγάλου Ρέματος, το ΕΛΚΕΘΕ (αρμόδιο φορέα για τα εσωτερικά ύδατα) και την Ενωση Μηχανικών Δημοσίων Υπαλλήλων Διπλωματούχων Ανωτάτων Σχολών Αττικής. Στον αντίποδα, το διεθνές και ενωσιακό ρυθμιστικό πλαίσιο και τα βέλτιστα δεδομένα για την κλιματική αλλαγή επιτάσσουν τις «Λύσεις βασισμένες στη φύση», την προστασία με βάση τα οικοσυστήματα, τη διατήρηση και αποκατάσταση των ποταμών, των υγροτόπων και των φυσικών πλημμυροπεδιάδων τους.

Και όλα αυτά συμβαίνουν ενώ εκκρεμούν προσφυγές πολιτών και φορέων κατά του έργου διευθέτησης σε δικαστήρια και ελεγκτικούς μηχανισμούς σε εθνικό και διεθνές επίπεδο.

Αντίθετα, καμία ενέργεια δεν έγινε από τους αρμόδιους φορείς για την απομάκρυνση του εκτεταμένου μπαζώματος μέσα στην κοίτη και στην παραποτάμια ζώνη του φυσικού πλημμυρικού πεδίου της Πετρέζας, γεγονός που επίσης δημιουργεί κίνδυνο πλημμύρας, όπως διαπιστώθηκε τον περασμένο Απρίλιο από τις υπηρεσίες της Περιφέρειας Αττικής, κατόπιν καταγγελίας της δημοτικής συμβούλου Ραφήνας Εμμανουέλας Τερζοπούλου.

Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις (ΑΝΙΜΑ-Σύλλογος Προστασίας και Περίθαλψης Άγριας Ζωής, Ελληνική Εταιρία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού, Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης, Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, Επιμελητήριο Περιβάλλοντος και Βιωσιμότητος, ΚΑΛΛΙΣΤΩ, Κίνηση για την Προστασία και Ανάδειξη του Μεγάλου Ρέματος Ραφήνας, ΟΖΟΝ Μη Κυβερνητική Οργάνωση, Περιβαλλοντική Οργάνωση iSea, ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΟΛΙΤΩΝ ΥΠΕΡ ΤΩΝ ΡΕΜΑΤΩΝ – ΡΟΗ και ΜedINA – Μεσογειακό Ινστιτούτο για την Φύση και τον Άνθρωπο) ζητούν να μην καταργηθεί το φυσικό πλημμυρικό πεδίο της Πετρέζας και να επανασχεδιαστεί το έργο διευθέτησης του ρέματος Ραφήνας με λύσεις βασισμένες στη φύση.